TAG ก้อนอิฐในมือสามัญชน
Lorem ipsum dolor sit amet.

Columnist

โลกคู่ขนานต้านทานการขูดรีดเสรี ในขบวนการแรงงานแพลตฟอร์ม

โลกใบเก่า vs ทุนนิยมใหม่ ที่สภาวะยกเว้นปลดปล่อยการขูดรีดให้เสรี สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ การต่อสู้และต่อต้านของแรงงานทาสกลุ่มใหม่ทั่วโลก

ก้อนอิฐในมือสามัญชน

โลกคู่ขนานต้านทานการขูดรีดเสรี ในขบวนการแรงงานแพลตฟอร์ม

โลกใบเก่า vs ทุนนิยมใหม่ ที่สภาวะยกเว้นปลดปล่อยการขูดรีดให้เสรี สิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือ การต่อสู้และต่อต้านของแรงงานทาสกลุ่มใหม่ทั่วโลก

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

ช่องว่างทางดิจิทัล ความเหลื่อมล้ำสายพันธุ์ใหม่

สังคมไทยไม่สามารถดำเนินไปบนสมมุติฐานว่าคนทุกคนหรือทุกกลุ่มมีความสามารถในการเข้าถึงโลกดิจิทัลในระดับเดียวกันอีกต่อไป เพราะการเพิกเฉยเท่ากับว่าสถาบันทางสังคมต่าง ๆ ไม่ว่าระบบการศึกษา การแข่งขันทางเศรษฐกิจ หรือตลาดแรงงาน จงใจที่จะให้แต้มต่อกับกลุ่มคนที่มีความได้เปรียบ

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

คำถามที่หายไปจากดราม่าฟู้ดแพนด้า กรอบคิดใหม่และกติกาที่สังคมไทยต้องการ

“ดราม่าฟู๊ดแพนด้า” ไม่สามารถทำให้คนตั้งคำถาม ถึงอำนาจของแพลตฟอร์มและสถานะคนงานของไรเดอร์?

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

ไรเดอร์ไลน์แมน มหากาพย์ที่เพิ่งโหมโรง

เมื่อกฎเกณฑ์ไม่เป็นธรรม จึงเป็นธรรมดาที่การแข่งขันย่อมไม่เป็นธรรมตามไปด้วย และผู้เล่นที่กำลังเสียเปรียบในสนามรบอันป่าเถื่อนของธุรกิจแพลตฟอร์มกลับเป็นผู้มีส่วนได้เสียที่เหลือทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นคนงาน ผู้บริโภค หรือร้านค้า-ผู้ค้ารายย่อย

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

คนงานแพลตฟอร์มและอธิปไตยเหนือเวลา

ลองจินตนาการกันว่าหากเวลาส่วนใหญ่ในการทำงานของคุณหมดไปกับการรอ เวลาที่ถูกใช้ในการทำงานอาจมีน้อย แต่ตราบเท่าที่คุณได้รับค่าตอบแทนจากเวลาที่คุณใช้ไปทั้งหมด ก็คงไม่มีปัญหาอะไรกับการต้องรอ

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

แด่ไรเดอร์ผู้ลุกขึ้นสู้เผด็จการทุนและรัฐ จาก(มรดก)ขบวนการแรงงานถึงการต่อสู้ของคนงานแพลตฟอร์มจีน

“อาหารจากเหงื่อและเลือดของคนงาน” ไรเดอร์ส่งอาหารชาวจีนคนหนึ่ง ที่เปลวไฟกำลังลุกไหม้จนเกิดควันไฟขึ้นบนร่าง กลายเป็นไวรัลไปทั่วประเทศจีน หลังจากเขาถูกปฏิเสธการจ่ายค่าแรงที่แพลตฟอร์มยึดเอาไว้

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

แพลตฟอร์มที่เป็นธรรมนั้นไม่มีขาย อยากได้ต้องทำเอง! กรณีตัวอย่างจากต่างประเทศ

หากคุณเป็นพนักงานทำความสะอาด ลองจินตนาการใหม่ โดยลบภาพจำเดิมที่ค่าตอบแทนจากการทำงานของคุณแต่ละครั้ง ถูกกำหนดจากใครคนหนึ่งหรือคนกลุ่มหนึ่ง ที่เขาหรือพวกเขาอาจไม่เคยแม้แต่จับด้ามไม้กวาดขึ้นมาทำความสะอาดบ้านตัวเอง และไม่ต้องพูดถึงว่าพวกเขาเข้าใจคุณค่าของงานทำความสะอาดของคุณแค่ไหน

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

แพลตฟอร์มทำ “นิวโลว์” ถึงจุดต่ำสุดของคนทำงานแพลตฟอร์ม สวนทางกับความรับผิดชอบของบริษัทยักษ์ใหญ่

โควิด-19 กำลังทำให้สภาพ “นิวโลว์” ต่ำลงได้อีก เมื่อความเสี่ยงของคนทำงานสวนทางกับความรับผิดชอบของบริษัทแพลตฟอร์ม

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

ถอดรหัส “คลับเฮาส์ iOS” ชุมชนสนทนาใหม่ในเศรษฐกิจแบบแพสชั่น

ร่วมหาคำตอบในบทความนี้ ว่าอะไรทำให้แพลตฟอร์มที่ทำหน้าที่คล้าย ‘พ็อดแคสต์’ และ ‘โทรศัพท์’ แบบประชุมรวมสายได้รับความนิยมอย่างมากในเวลาสั้นๆ ปรากฏการณ์แห่สมัครคลับเฮาส์บอกอะไรกับเรา การตลาดของแพลตฟอร์มน้องใหม่นี้กำลังสะท้อนให้เห็นอะไรบ้าง ทำไมผู้คนไม่น้อยจึงยอมเสียเงินหลักร้อยไปจนถึงพันเพื่อซื้อคำเชิญเข้าร่วม (invitation) ที่มีคนแอบเอามาขายต่อทางอินเทอร์เน็ต หรือรอคอยอย่างใจจดจ่อให้ถึงคิวที่เหล่า ‘ประชากรแอนดรอยด์’ จะได้เข้าไปฟังบ้าง

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

ออกไปจากโมเดลแพลตฟอร์มกระแสหลัก สู่เศรษฐกิจใหม่ที่เป็นธรรม

เพราะเหตุใด สตาร์ทอัพที่กำลังกำหนดความหมายใหม่ให้กับงาน โดยฉีกสัญญาประชาคมของระบบการจ้างงานแบบเดิมนั้น กลับได้รับคำยกย่องจากสังคมและได้รับการสนับสนุนจากนักลงทุน จนทำให้คุณสมบัติของ “ดิสรัปชั่น” กลายเป็นเกณฑ์ของสตาร์ทอัพที่ดี อาจเป็นเพราะ “ดิสรัปชั่น” ที่เกิดขึ้นนั้น ยังดิสรัปไม่พอ

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

เหล้าเก่าในขวดใหม่ “งานอิสระ” ที่ไม่มีคำว่า…มั่นคง

รูปแบบของการจ้างงานของอูเบอร์ กลายเป็นโมเดลกระแสหลัก กำหนดรูปแบบการจ้างงานที่เป็น “มาตรฐาน” ของแพลตฟอร์มในภาพรวม โมเดลนี้ทำให้เกิดรูปแบบการจ้างงานที่เฉพาะเจาะจงรูปแบบหนึ่ง คือ ดูดเอาทรัพยากรมาใช้อย่างสิ้นเปลือง (extractive) และเอาเปรียบขูดรีด (exploitative) ทั้งที่มันไม่จำเป็นต้องเป็นแบบนั้น

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร
ก้อนอิฐในมือสามัญชน

เครือข่ายคืออำนาจ เข้าใจอิทธิพลของแพลตฟอร์มดิจิทัลลอย่างรอบด้าน

ในช่วงห้าปีที่ผ่านมา สังคมไทยได้เห็นการเจริญเติบโตอย่างก้าวกระโดดของธุรกิจแพลตฟอร์ม เช่นการเติบโตของแพลตฟอร์มเดลิเวอรีในเขตเมือง ภาพของไรเดอร์ส่งอาหารกลายเป็นภาพชินตา ฝูงชนของพนักงานเดลิเวอรี่หลากสีกลายเป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์ของเมืองใหญ่

ดร.เกรียงศักดิ์ ธีระโกวิทขจร